Volksopvoeding via de schoolspaarkist.



SNS Historisch Centrum

 Contact       Disclamer     Facebook      Youtube

SNS Historisch Centrum Contact disclamer
Over ons About us Bankgebouw Geschiedenis vergaderruimte Virtuele Rondleiding

Welkom op de zomerexpositie van het Walkate Archief - en in de nieuwe Kamper Almanak, die dit jaar opent met een terugblik op honderd jaar schoolsparen in Kampen. In navolging van schoolspaarinitiatieven in de Randstad zette Walkate in 1906 ook in Kampen dit nutsideaal om in daden. Op de expositie een kladbriefje uit zijn archief met daarop zijn motivatie: 'Het volk moet leren inzien, dat het van de spaargelegenheid gebruik makend, handelt in zijn eigen belang en het moet leren naar dat inzicht te handelen. Is eenmaal deze stelling aangewend, dan brengt de consequentie mede, dat men begint, even als bij het onderwijs, bij de jeugd, m.a.w. de eerste stap in deze richting moet zijn de oprichting van schoolspaarbanken.'

En die kwámen er. Walkate riep alle schoolhoofden bijeen en op twee na besloten ze allemaal mee te doen. Er kwamen spaarkisten, er kwamen schoollijsten en er kwam een bakfiets, waarmee een bankbeambte twee keer per kwartaal op school langs kwam om het geld in de busjes te tellen en de bedragen te vergelijken met de schoollijsten.



Al snel sloten scholen uit IJsselmuiden en het ommeland zich aan. Was het schoolsparen begonnen met 1682 kinderen, vijftien jaar later waren het er al ruim vierduizend. Hoe kon het ook anders met wervende teksten als deze: 'Wie dagelijks een stuiver in zijn spaarbusje werpt, en dit om de twee maanden laat ledigen, zal na verloop van een jaar een bedrag van fl. 18,50 op zijn boekje hebben ingeschreven; na drie jaar fl. 57,50.'


De expositie toont tal van schoolspaarkisten, spaarbusjes, affiches en boekjes die kinderen op 'Wereldspaardag' als extraatje kregen. Herinnert u zich de avonturen nog van 'De Gelukscent' of 'Spekkie Spaarduit'? En natuurlijk veel foto's, variërend van ernstig ogende en van knevels en baarden voorziene Kamper bankbeambten rond een schoolspaarbankkist tot zich voor de deur van de nutsspaarbank verdringende kinderen die hun spaarcentjes komen laten bijschrijven.


Ach, kom daar tegenwoordig nog eens om. Natuurlijk sparen kinderen nog, maar geen bank die het nog propageert. In plaats daarvan: pinpas, flitsende betaalrekening op internet met namen als 'EasyBlue' en 'Bill', MSN-berichtjes met spannende aanbiedingen en kortingen op festivalkaartjes. Niks sparen, maar snel en flitsend bankieren en consumeren. Die snelle overgang van spaarzaamheid naar betaalgemak maakt de expositie extra interessant: een terugblik op een tijd toen - in ieder geval voor kinderen - bankzaken doen synoniem was aan sparen, sparen, sparen.


In onze krant van morgen meer over de Kamper Almanak 2006. De expositie 'Schoolsparen in Kampen' loopt tot 10 september. Openingstijden: woensdag en donderdag van 14 tot 17 uur, op Kamper Ui(t)dagen vanaf 10 uur.  

Volksopvoeding via de schoolspaarkist.

door CAREL DE GOEIJ. vrijdag 14 juli 2006 de Stentor ©2006 Wegener Nieuwsmedia

14 JULI 2006 - KAMPEN - In het Walkate Archief zag gistermiddag de nieuwe Kamper Almanak het licht, tegelijk met de opening van de zomerexpositie over 'schoolsparen', honderd jaar geleden in Kampen geïntroduceerd door - natuurlijk - Frans Walkate.

Bijna iedere Kampenaar die nog voor de oorlog de lagere school heeft doorlopen heeft 'm gekend: de schoolspaarkist. Een solide platte kist met in het deksel veertig of vijftig benummerde of benaamde gleuven, onder elke gleuf een metalen bakje. Honderd jaar geleden in Kampen geïntroduceerd door directeur Frans Walkate van de Nuts Spaarbank - in wie zakelijk instinct zich moeiteloos mengde met het ideaal van volksopvoeding.

.  'Dagelijks een stuiver'