SNS Historisch Centrum

 Contact       Disclamer     Facebook      Youtube

SNS Historisch Centrum Contact disclamer
Over ons About us Bankgebouw Geschiedenis vergaderruimte Virtuele Rondleiding

Herman Harder, Directeur Frans Walkate/SNS Bankhistorisch Centrum

Armoedepreventie
De meeste spaarbanken zijn op initiatief van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen in het leven geroepen. Dit was een club van burgerlijke elite met verlichte ideeën over de inrichting van de maatschappij. De latere naam Nutsspaarbank is hiervan afgeleid. Het voornaamste doel van de Nutsdepartementen was armoedepreventie. Het burgerideaal van die tijd was dat door spaarzaamheid en zuinigheid de mens zich kan verheffen tot een zelfredzame en verantwoordelijke burger. Spaarzaamheid was als het ware een overwinning op jezelf.

Bank als opvoeder
Met de opvoedende rol die de spaarbankbestuurders zichzelf toebedenken, onderscheiden zij zich van de latere Rijkspostspaarbank en Boerenleenbanken. Dat komt misschien wel het beste tot uitdrukking in de nadruk die op het sparen door de jeugd wordt gelegd. Sparen heeft een opvoedende waarde: ‘jong geleerd, oud gedaan’. Bovendien is men van mening dat het spaargedrag van kinderen ook dat van de (arbeidende) ouders gunstig kan beïnvloeden. Al in 1875 wordt in Rotterdam het schoolsparen ingevoerd.

Beschavingsoffensief
De spaarbanken vormen dus een onderdeel van het beschavingsoffensief. Vooral in de beginperiode legt de bank zich uitsluitend toe op het in bewaring nemen van spaargeld. Aan kredietverlening doet de bank niet. Veel service wordt er niet geboden en ook niet gevraagd. Zelfs geen rente betaald! Slechts op een beperkt aantal tijdstippen kan de klant zijn spaarcenten in bewaring geven.

Maatschappij verandert
In de jaren 50 en 60 worden de werkzaamheden bij de banken geleidelijk uitgebreid. De dienstverlening neemt toe. Spaarmogelijkheden krijgen een grotere verscheidenheid. Ook de houding van de bank ten opzichte van de klant verandert drastisch. De banken laten de spaarideologie en de daaruit voortvloeiende karaktervorming van klanten los. Deze paternalistische houding en doelstelling passen niet meer in een democratische samenleving waarin standsverschillen vrijwel geheel verdwenen.

Klant verandert
Sparen krijgt een ander karakter. Ook omdat de klant verandert. De spaarder ontwikkelt zich tot ‘volwaardige’ klant. Hij spaart niet om er moreel op vooruit te gaan, maar om een auto of koelkast aan te kunnen schaffen. Toch is spaarzaamheid is in feite nooit verloren gegaan, de Nederlander blijkt ook nu nog altijd het meest spaarzame volk in Europa te zijn.
Nu de verzorgingsstaat inkrimpt ten gunste van individuele sociale verzekeringen ontstaat er weer dezelfde behoefte aan dat type zelfredzame burgers als men in het begin van de 19e eeuw bij de Nutsdepartementen voor ogen had. De cirkel is weer rond.

SNS Bank blijft betrokken
De regionale spaarbanken met grotere en kleinere vestigingen vormen in 1990 de SNS Bank, Samenwerkende Nederlandse Spaarbanken. De SNS Bank maakt nu deel uit van de SNS REAAL, ontstaan in 1997 uit een samengaan van de SNS Groep met de REAAL Groep. Het spreekt vanzelf dat de huidige SNS Bank weinig meer lijkt op de spaarbank uit het verleden. Wat mij aanspreekt is dat ondanks de enorme groei van het bedrijf de lokale betrokkenheid groot blijft. De SNS Bank beschikt nog altijd, vanuit haar lange geschiedenis, over veel lokale kennis en contacten. De betrokkenheid bij de regio en de mensen die er wonen en werken is nog altijd aanwezig. Dat is als het ware verankerd in de bedrijfsvoering en geïnstitutionaliseerd in stichtingen zoals het VSB en SNS Reaal Cultuur fonds.”

SNS Historisch Archief
Circa tien jaar geleden zijn de onbewerkte archieven van de rechtsvoorgangers van de SNS Bank ondergebracht in de depots van het Frans Walkate Archief te Kampen. Dit voormalige Nutsspaarbankgebouw is gebouwd tussen 1928-1932. Het late Amsterdamse Schoolinterieur is een van de weinige overgebleven authentieke spaarbankinterieurs. De historische archieven van de rechtsvoorgangers van de SNS Bank vormen een rijke bron van informatie over de bancaire geschiedenis vanaf 1817 tot 1990 van SNS REAAL. Zo bevindt zich er onder andere het archief van de plaatselijke Maatschappij tot Nut van het algemeen, de oprichter van de Nutsspaarbanken. Daarnaast is er een rijke collectie foto’s, schilderijen en spaarpotten te zien. Ontwikkelingen op het gebied van communicatie en typografie worden geïllustreerd aan de hand van een fraaie collectie affiches.

“Een lange zichtbare bedrijfsgeschiedenis versterkt het imago en schept vertrouwen.”



“Het mooie en waardevolle van een het SNS Bankhistorisch Centrum is dat we kunnen laten zien hoe SNS REAAL groot is geworden. En welke waarden daaraan ten grondslag hebben gelegen. Waarden die vandaag de dag nog steeds gelden. Een lange zichtbare historie stimuleert de trots van medewerkers en onderbouwt het betrouwbare imago. Daarom is het belangrijk om met respect om te gaan met je geschiedenis. Ik zou graag een historische tijdbalk zien in de hal van hoofdkantoor van SNS REAAL, zodat we de lijn naar het hier en nu zichtbaar maken."

Lange historie
Voor het ontstaan van de SNS bank, moeten we bijna 200 jaar terug in de geschiedenis. Om precies te zijn naar het jaar 1817, toen de eerste spaarbanken zowel te Workum als Haarlem zijn opgericht. Dat zijn overigens lang niet altijd kantoren zoals we ze nu kennen. Bankzaken werden ook wel aan huis afgehandeld bijvoorbeeld van een plaatselijke notabele, of één keer per week in de plaatselijke herberg.